佐理碑図書館 Salih Library

HomePublicationsNeden Salih Stili?

Personal Writing

Neden Salih Stili?

Bu yazı, Salihtai (佐理碑体 diye yazılır) düzenine giden yol üzerine durur.

Kendi Japonca çalışmalarının 2025 sonu çöküşü sonucu, 2026 yılının başında düzenlenmeye başlanan ve aynı yılın ortalarında bir düzene oturan Salihtai dili aslında çaresizlik, umutsuzluk, ve üzüntü içinde, kendi kendine inşaat edilmiş bir kaçıştır.

Başlangıç: Yaz tatili yaklaşırken

Salih Japonca çalışmaları, 2016-2017 okul yılı sonlarına doğru başlar. Aslında can sıkıntısı ve ilgiden dolayı başlamıştır; Kana (Hiragana ve Katakana) tablosu çıkarılır ve yaz tatili yaklaştığı için boş kalan sınıfta yazılarak pratik edilir.

Çizim düzeni (Stroke Order)'dan haberi olunmadığı için aslında faciaya giren bir kapı aralanmıştır; çünkü 2017-2018 yılında bu çalışmalara Kanji'de eklenecek ve yöntemler, kurallar, ve kanjilerin anlamı/gelişimi/mantığı anlaşılmadığı için bu çalışmalar sağlıklı olmayacak ve yanlış öğrenilecektir.

Temel için temel eksikliği

2019 yılında Salih, Japoncada ciddileşmek için bir kursa yazılır. Kursta gramer ve kelimeler, kullanım yani, her kurstan bekleyeceğiniz şekilde öğretilir ama Salih ya ilk dersi kaçırdığından veya "kolaylık" amacı ile öğretilmediği için Godan, Ichidan, Ji-Doushi ve Ta-Doushi kavramlarından habersizdir (Bu kavramlar Japoncada bir fiilin nasıl kullanılıp çekimlendiğini belirtir), bu bilmediği kavramlardan biri de seslerdir (A-I-U-E-O). Japoncada seslerin Mizenkei, Renyoukei gibi sınıflar halinde olduğunu ve bunların çekim ve kalıplardaki önemini bilmez, yani Salih Kursa gitmektedir, ama mantığı anlamadığı için çok başarılı olamaz, ve kursun her şeyi öğretmesi beklediği için, ve kendisi durduk yere bu kavramları araştırması beklenemeyeceği için (araştırman gereken şeyin formu ve ismini dahi bilmediğinden) felakete giden yol hızlanır.

Zaten kursa COVID sebebi ile gitmeyi durdurmak zorunda kalır.

Duraklama dönemi

Bütün bu eksikliklere rağmen Salih, Japonca çalışmalarında ilerlemeye devam eder. COVID dönemi online dersler alan Salih, sadece "hissetme", yani kuralları bilmediği, mantığı anlamadığı halde, bir şekilde öğretmenler tarafından N4 olduğu kabul edilir (çünkü bu noktada kendini tanıtabilir ve hayat durumundan ufak bahsedebilir) ve bu seviyede dersler alır.

Aslında kötü ilerlemez; Ama mantığı bilinmediği için dersler üretken olmadığı gibi gramer konuları kalıp olarak öğrenilir. Aynı anda; Kullandığı metod (Gramer odağı) Kelime-Gramer açığı oluşmaya başlar, Gramer biliniyor, ama kelime bilgisi ilerlemiyordur.

Durma dönemi

COVID döneminin sonunda Japonca çalışmaları -ki zaten düzensizdir-, daha fazla düzensizleşir. Eskiden daha kötü olan ve zor sürdürülen 1-2 ay devamlılık, şimdi hiç yoktur. İlgisi yok değildir; ama dikkatini verememekte ve dilde ilerleyememektedir. Anlamaz;

Dilde niye ilerleyemiyordur?

Kobun

Salih'in Japoncada ilerleyememe sebebini farketmesinin (kural ve mantıkların bilinmemesi) sebebi Kobun'dur.

Salih, 2021 civarından beri Kobun, 2022 civarından beri Kanbun ile ufaktan zaten ilgileniyordu, ama 2025 yılında gerçekten ufak bir bakmaya karar verdiğinde kelime ve gramerin çok mantıklı olduğunu, sadece (Kami, Shimo) Nidan ve Yodan gibi 9 sınıf çekim, Izenkei gibi çekim kuralları (Mizenkei genellikle Negatif, Shuushukei cümle sonlandırma çekimi, Ba çekiminin Mizenkei ve Izenkei ile kullanımına bağlı olarak "çünkü" ve "eğer" anlamı değiştirmesi) kuralların öğrenilmesi gerektiğini farkeder.

Modern Japoncada neden böyle birşey olmadığını sorguladığında daha basit bir şekilde var olduğunu görünce kahreder.

Salihtai

7 yıl boşuna zaman harcadığını, dile asla odaklanamadığını, ve geçmiş hatalardan dolayı (ve pratik/kullanım eksikliğinden dolayı doğru bilgilerin ve yarım yamalak bilgilerin de unutulduğu için) N5'in ardına geçemeyen Salih, ve çevresindeki gelişmelerden farkeden Salih (tanıdıkları ve arkadaşları çeşitli diller öğrenmekte, ve kendisini çoktan geçmiş olmaları) bu dili asla öğrenemeyeceğini düşünüp Salihtai düzeni üzerinde çalışmalarına başlar.

Salihtai ile bu noktada Modern Japonca'dan da çok sevdiği Kobun ile Kanbun'u Modern Japonca ile harmanlayacak ve üçünüde aynı anda destekleyecek bir sistem olarak inşaat etmeyi amaçlanmıştır.

Tepki ve Salihtai'nin güç kazanışı

Salihtai, Klasik Çince gibi görünen ama genellikle (negatif kalıplar, deyimler, pasif form, gibi bazı istisnalar dışında) okunuşta kundoku dahi kullanılmadan, Modern Japonca ile farksız bir yazım biçimidir. Bu yüzden kullanımı Salih tarafından eğlenceli ve estetik bulunmaktadır.

Buna rağmen; çevreden "çocukça" (gerçek insanlar) ve "dillerle dalga geçtiği, modern japonca öğrenimine zararlı olması durumu" (büyük dil modelleri) olduğu için olumsuz tepki görülmüştür.

Büyük dil modelleri, tıpkı kendisine daha önce bilgi vermeyen kurslar gibi "masu formunu öğrenmen, desu'yu reflex yapma gerekiyor" (desu 2017, masu 2019'da öğrenilmiştir. Masu formunun ismi (i formu, Renyoukei) ise 2025-2026'da araştırdığı alanda olmamasına rağmen (Kobun-Kanbun'da masu yoktur. Soroubun en yakın kavram) kobun'un ortaya çıkardığı modern japonca eksikliğinin örtümünde öğrenilmiştir), Salih karşı çıkıp bu noktada N5 çalışmalarının gereksiz tekrar olduğunu olduğunu belirtince ise "Sen kum üzerine temelsiz bina inşaat etmeye çalışıyorsun" gibi garip bir söyleşi ile karşılaşmıştır.

Modern Japonica konusunda negatif deneyimlerin dolması ve her kafasını kaldırdığında (cümle kontrolü, gelişmiş kalıplar kullanımı, kelime bilgisi arttırılması istendiğinde dahi "bu kelime çok zor, önce basit öğren" (tıpkı kursta "önce kibar olmayı öğrenelim" denmesi gibi, ki ironik olarak bu da masu üzerineydi. Sözlük formu Salih'e asla öğretilmemiştir) ezilmesi sonucu, ama dile ilgisinin kaybolmaması sonucu, Salihtai, aslında dilin Salih'in içinde kurtarılması için, kontrolün ve otoritenin Salihte olduğu ve azarlanamayacağı, dil de hata olduğunda büyük ve düzenli bir şekilde, neden yanlış olduğu, köken ve tarihi ile birlikte düzenlenebildiği için (Salihtai, üç formdan da (Kobun, Kanbun, Modern Japonca) beslenir. Üçü ile uyum için kalıp kelime ve deyişin etimoloji, kök, ve anlam/yanlış anlamın bilinmesi gerekir) güç kazanmıştır.

Neden gerçekten Kanbun veya Mandarin değil?

Klasik Çinceyi, Japoncadan daha çok seven birinin, Çince öğrenmesi beklenir. Ama önceki bölümlerde belirtildiği üzere Japonca ses ve okunuş, Salih tarafından çok sevilmekte ve kulaklarına hoş gelmektedir. Durum öyledir ki salihtai, okunduğunda yazısı farklı olsa bile modern japonca ile aynı okunur (kanbun kundoku'dan daha basit kurallara sahiptir, Genellikle "㆑" (ters çevir) ve "㆒", "㆓" (okunuş sırası) gibi işaretler çok nadirdir.

Ayrıca Salih, Mandarin okunuşu ve Telafuzundan nefret etmektedir. Yabancı kelimeler içinde Katakana'yı estetik bulmaktadır.

Sonuç

Salihtai, aslında Japonca dilinin, Salih içindeki varlığını kurtarma çabaları sonucu oluşmak ve oluşturulmak zorunda kalmıştır.

Reader Reviews

No reviews yet.

Back to Publications